Wat is de intradaymarkt?
De intradaymarkt is een elektriciteitsmarkt waarop energie wordt verhandeld binnen dezelfde dag van levering. Marktpartijen gebruiken deze markt om hun energiepositie aan te passen nadat de day-aheadhandel al heeft plaatsgevonden.
Wijken productie of vraag af van eerdere voorspellingen, dan kunnen producenten, leveranciers en handelaren extra elektriciteit kopen of verkopen.
Handel vindt continu plaats op energiebeurzen zoals EPEX, vaak in producten van 5 minuten. Zo kunnen marktpartijen hun planning tot kort voor levering bijsturen en blijft het elektriciteitsnet beter in balans.
Welke intradaymarkten zijn er?
Intradayhandel vindt plaats op verschillende elektriciteitsbeurzen in Europa. Deze markten maken het mogelijk om elektriciteit te kopen en verkopen nadat de day-aheadmarkt al is gesloten.
XBID (Cross-Border Intraday Market)
- Europees handelsplatform dat nationale intradaymarkten met elkaar koppelt.
- Maakt het mogelijk om elektriciteit grensoverschrijdend te verhandelen tussen aangesloten landen.
- Verhoogt de liquiditeit van de intradaymarkt doordat meer marktpartijen kunnen deelnemen.
- Wordt gebruikt door verschillende elektriciteitsbeurzen, waaronder EPEX en Nord Pool.
EPEX SPOT
- Een van de grootste elektriciteitsbeurzen van Europa, actief in onder andere Nederland, Duitsland, Frankrijk en België.
- Biedt continue intradayhandel waarbij elektriciteit kan worden verhandeld tot ongeveer 5 minuten vóór levering.
- Handel vindt plaats in verschillende tijdsproducten, zoals kwartiercontracten (15 minuten).
- Veel energiebedrijven, handelaren en asset-operators gebruiken EPEX om productie en vraag gedurende de dag bij te sturen.
Nord Pool
- Grote elektriciteitsbeurs die vooral actief is in Scandinavië en de Baltische landen.
- Biedt zowel day-ahead- als intradayhandel in elektriciteit.
- Speelt een belangrijke rol in markten met een hoog aandeel wind- en waterkracht.
- Intradayhandel via Nord Pool is gekoppeld aan het XBID-platform voor Europese marktintegratie.
N2EX
- Elektriciteitsbeurs voor het Verenigd Koninkrijk.
- Opgericht als joint venture tussen Nord Pool en de Europese energiebeursgroep.
- Faciliteert handel in elektriciteit voor zowel kortetermijn- als intradaymarkten.
- Ondersteunt marktpartijen bij het balanceren van vraag en aanbod binnen het Britse elektriciteitssysteem.
Waarom wordt intradayhandel steeds belangrijker?
Dat komt vooral doordat het aandeel duurzame energiebronnen zoals zon en wind snel groeit. Deze bronnen zijn afhankelijk van het weer en daardoor moeilijk exact te voorspellen.
Wijkt de zonne- of windproductie af van de verwachting, dan ontstaat gedurende de dag een verschil tussen geplande en werkelijke elektriciteitsproductie. Op de intradaymarkt kun je deze afwijkingen nog kort voor levering corrigeren door elektriciteit te kopen of te verkopen.
Daarnaast zorgen kortere handelsintervallen, realtime prijsinformatie en gekoppelde Europese markten ervoor dat marktpartijen sneller kunnen reageren op veranderingen in vraag en aanbod. Zo wordt intradayhandel een steeds belangrijker instrument om het elektriciteitsnet stabiel te houden en energieportfolio’s optimaal te beheren.
Intradayhandel en flexibiliteit in energie-assets: kun je ervan profiteren?
De intradaymarkt biedt kansen voor partijen die hun energieproductie of -verbruik gedurende de dag kunnen aanpassen. Door elektriciteit op het juiste moment te kopen of verkopen, kunnen zij kosten vermijden of extra inkomsten genereren.
Producenten van duurzame energie
- Passen hun energiepositie aan wanneer de zonne- of windproductie afwijkt van de verwachting.
- Verkopen extra productie, of kopen elektriciteit bij wanneer de output lager uitvalt.
Batterijopslag en energie-assets
- Spelen in op prijsverschillen gedurende de dag (energiearbitrage).
- Laden wanneer elektriciteitsprijzen laag zijn en ontladen wanneer prijzen stijgen.
Energiemaatschappijen en portfoliomanagers
- Gebruiken intradayhandel om hun energieportfolio in balans te houden.
- Sturen vraag, productie en marktposities gedurende de dag bij.
De rol van automatisering in intradayhandel
Intradayhandel vraagt om snelle besluitvorming. Elektriciteitsprijzen veranderen continu en transacties kunnen tot enkele minuten vóór levering plaatsvinden. Daardoor is het voor marktpartijen vrijwel onmogelijk om energie-assets handmatig op het juiste moment aan te sturen.
Automatisering speelt daarom een steeds grotere rol. Een energiemanagementsysteem (EMS) kan realtime marktprijzen, productiegegevens en energieverbruik analyseren en hier automatisch op reageren.
Door energie-assets zoals batterijen, zonnepanelen of laadinfra automatisch aan te sturen, spelen systemen in op prijsveranderingen gedurende de dag. Zo worden energie-installaties flexibeler en kunnen marktpartijen hun energieportfolio efficiënter optimaliseren.
Smartbox
Verhoog de rendabiliteit van de energie-assets in je klantportfolio met Smartbox
De Smartbox is een energiemanagementsysteem (EMS) dat energie-assets zoals batterijen, laadinfra en duurzame opwek automatisch aanstuurt op basis van realtime stuursignalen uit flexibiliteits- en balanceringsmarkten.
- Smartbox ontvangt realtime signalen van een aggregator en zet deze onmiddellijk om in concrete aansturing van gekoppelde energie-assets.
- Aangesloten installaties zoals batterijen en laadstations kunnen dankzij de Smartbox binnen enkele seconden reageren op activaties vanuit balanceringsmarkten.
- Is er flexibiliteit nodig op het elektriciteitsnet, dan stuurt de Smartbox batterijen automatisch aan om te laden of ontladen.
- Laadstations worden intelligent aangestuurd, zodat het laadvermogen automatisch meebeweegt met stijgende en dalende energieprijzen.
- De Smartbox regelt duurzame energieproductie dynamisch bij wanneer dat nodig is voor de marktaanpak of om het elektriciteitssysteem in balans te houden.
Wil je als energie-installateur of energiemaatschappij een slim EMS aanbieden dat het maximale rendement uit energie-installaties haalt? Lees alles over de Smartbox en de nieuwe verdienkansen die het creëert binnen de energiemarkt, of neem direct contact met ons op. We bespreken graag de mogelijkheden voor een partnerschap.