Wat is energiearbitrage?

Waarom verschillen energieprijzen gedurende de dag?

Elektriciteitsprijzen worden bepaald door vraag en aanbod. Op momenten met veel zonne- en windenergie is er meer elektriciteit beschikbaar. Is de vraag tegelijk laag, dan daalt de marktprijs en bij een groot overschot kan de prijs zelfs negatief worden.

Tijdens de ochtend- en avonduren stijgt de vraag vaak, terwijl de productie uit zonnepanelen dan meestal lager ligt. Er moet duurdere productie worden ingezet om aan de vraag te voldoen, waardoor de elektriciteitsprijs stijgt.

Op de day-aheadmarkt wordt elektriciteit een dag voor levering verhandeld. De intradaymarkt maakt het mogelijk om posities dichter bij het leveringsmoment aan te passen. Daardoor ontstaan prijsverschillen tussen uren en handelsmomenten, en juist die verschillen maken energiearbitrage mogelijk.

Hoe werkt energiearbitrage met een batterij?

Een batterij verplaatst elektriciteit in de tijd. De batterij neemt energie op wanneer deze goedkoop of ruim beschikbaar is, en levert die energie later aan het bedrijfsgebouw of aan het elektriciteitsnet. Een energiearbitragestrategie bestaat meestal uit vier stappen:

1. Het systeem ontvangt actuele en verwachte energieprijzen.
2. Het controleert het verbruik, de opwek en de batterijstatus.
3. Het bepaalt wanneer laden of ontladen financieel interessant is.
4. Het stuurt de batterij aan binnen de technische en contractuele grenzen.

De batterij hoeft niet altijd met netstroom te worden geladen. Ook een overschot uit zonnepanelen of windturbines kan worden opgeslagen. Die energie krijgt later een hogere waarde wanneer het lokale verbruik of de marktprijs stijgt.

Een praktisch voorbeeld

Een bedrijf beschikt over zonnepanelen, een batterij en een dynamisch energiecontract. Rond het middaguur is de zonneproductie hoog en gebruikt het gebouw niet alle opgewekte elektriciteit. In plaats van het volledige overschot direct terug te leveren, slaat de batterij een deel van de energie op.

Aan het einde van de middag daalt de zonneproductie en stijgt het bedrijfsverbruik. Ook de elektriciteitsprijs loopt op. De batterij levert de opgeslagen energie nu aan het gebouw, zodat het bedrijf minder dure elektriciteit van het net hoeft af te nemen.

Als teruglevering is toegestaan en financieel aantrekkelijker is, kan de energie ook aan het net worden geleverd.

Waar komt het rendement van energiearbitrage vandaan?

Het rendement ontstaat niet uit de hoge verkoopprijs alleen. Het gaat om het netto verschil tussen alle opbrengsten, verliezen en kosten.

Een grote spread tussen de lage en hoge energieprijs is gunstig. Toch kan een transactie weinig opleveren wanneer de batterij veel energie verliest tijdens het laden en ontladen. Ook belastingen, contractkosten en beperkingen rond teruglevering beïnvloeden het resultaat.

Voor een realistische berekening moet een systeem daarom rekening houden met:

• de inkoop- en verkoopprijs;
• het rendement van de batterij;
• de resterende batterijcapaciteit;
• laad- en ontlaadkosten;
• batterijdegradatie;
• het verwachte bedrijfsverbruik;
• beschikbare zonne- of windenergie;
• afname- en teruglevergrenzen;
• contractuele en marktvoorwaarden.

De hoogste energieprijs is niet altijd het beste ontlaadmoment

Een batterij volledig ontladen tijdens het duurste uur lijkt logisch, maar is niet altijd de beste keuze. Later op de dag kan een vermogenspiek ontstaan, waarbij de batterij nodig is om overschrijding van de aansluitcapaciteit te voorkomen.

Ook kan er een gunstiger handelsmoment volgen, of moet er capaciteit beschikbaar blijven voor een externe flexibiliteitsdienst. Een slimme strategie reserveert daarom batterijcapaciteit voor verschillende toepassingen. De hoogste actuele prijs is slechts één van de factoren in de beslissing.

Drie manieren om energiearbitrage toe te passen

1. Arbitrage op dynamische energietarieven

Bij een dynamisch energiecontract verandert de prijs gedurende de dag. De batterij laadt tijdens goedkope uren en ontlaadt wanneer het tarief hoger ligt.

Deze vorm is vooral geschikt voor locaties met een duidelijk verbruiksprofiel. Het EMS kan de bekende prijzen combineren met de verwachte afname en lokale opwek.

2. Arbitrage met eigen duurzame energie

Een bedrijf kan een overschot uit zonnepanelen of windturbines opslaan. De energie wordt later lokaal gebruikt, wanneer de opwek lager en de elektriciteitsprijs hoger is.

Deze strategie verhoogt de zelfconsumptie. Ook wordt minder energie teruggeleverd op momenten waarop de vergoeding laag of negatief is.

3. Arbitrage op meerdere energiemarkten

Batterijen kunnen onder de juiste voorwaarden worden ingezet op de day-aheadmarkt, de intradaymarkt of andere flexibiliteitsmarkten. Iedere markt heeft een eigen handelsmoment, risicoprofiel en technische voorwaarden.

De day-aheadmarkt geeft eerder zekerheid over prijzen. De intradaymarkt maakt bijsturing dichter bij het leveringsmoment mogelijk. Een gecombineerde strategie benut meer kansen, maar vraagt ook om nauwkeurige voorspellingen en automatische aansturing.

De rendabiliteit van energiearbitrage

Energiearbitrage is geen gegarandeerd verdienmodel. Kleine prijsverschillen kunnen verdwijnen door laadverliezen en andere kosten. Wanneer is het gunstig, en wanneer juist niet?

Energiearbitrage is interessant bij:

• een dynamisch energiecontract;
• regelmatige verschillen tussen lage en hoge prijzen;
• een batterij met voldoende capaciteit en vermogen;
• veel eigen zonne- of windenergie;
• een voorspelbaar verbruiksprofiel;
• weinig beperkingen voor laden en ontladen;
• toegang tot relevante energiemarkten;
• automatische aansturing via een EMS.

Energiearbitrage is minder interessant als:

• prijsverschillen structureel klein zijn;
• de batterij weinig vrije capaciteit heeft;
• laad- en ontlaadverliezen hoog zijn;
• batterijdegradatie niet wordt meegerekend;
• teruglevering beperkt of ongunstig geprijsd is;
• de aansluiting onvoldoende laadvermogen beschikbaar heeft;
• vaste bedrijfsprocessen weinig flexibiliteit bieden.

Waarom is een EMS nodig voor energiearbitrage?

Vaste laad- en ontlaadtijden houden geen rekening met veranderingen in prijzen, verbruik en opwek. Dat beperkt het rendement en kan zelfs nieuwe vermogenspieken veroorzaken.

Een energiemanagementsysteem verwerkt de gegevens van de volledige installatie. Het systeem bepaalt op ieder moment of laden, ontladen, wachten of capaciteit reserveren de beste keuze is.

Smartbox

Smartbox: hét slimme EMS voor energiearbitrage

De Smartbox is een energiemanagementsysteem dat batterijen en andere energie-assets automatisch aanstuurt op basis van realtime data, energieprijzen en beschikbare netcapaciteit. Het systeem stemt verbruik, opwek en opslag continu op elkaar af.

Bij lage energieprijzen kan Smartbox een batterij laden of flexibel verbruik activeren. Stijgt de prijs, dan kan de opgeslagen energie worden ingezet. Tegelijkertijd bewaakt het systeem de aansluiting en houdt het capaciteit beschikbaar voor kritieke bedrijfsprocessen en peak shaving.

Wat levert Smartbox op?

• Stuurt batterijen automatisch aan op basis van realtime energiedata en marktprijzen.
• Reageert binnen 20 milliseconden op veranderingen in belasting en externe stuursignalen.
• Combineert energiearbitrage met peak shaving en vermogensbewaking.
• Optimaliseert laden en ontladen op basis van prijs, capaciteit en lokaal verbruik.
• Houdt rekening met eigen opwek en beschikbare batterijcapaciteit.
• Beperkt ongunstige teruglevering met automatische curtailment.
• Integreert batterijen, zonnepanelen, windturbines, laadinfra, aggregaten en koeling.
• Geeft realtime inzicht in energiestromen via het Smartbox Portaal.

Alles over SmartboxWord partner

Maak energiearbitrage rendabel voor jouw klanten

Wil je als installateur of energiemaatschappij jouw klanten voorbereiden op een energiesysteem waarin salderen verdwijnt en slimme aansturing belangrijker wordt? Met Smartbox worden opwek, verbruik en opslag automatisch op elkaar afgestemd. Jouw klanten verhogen hun eigen verbruik, beperken ongunstige teruglevering en halen meer waarde uit hun energie-installatie.

Tegelijkertijd breid jij je dienstverlening uit met intelligent energiebeheer en nieuwe verdienmodellen. Binnen onze partnerstructuur profiteren zowel jij als je klant van flexibele energiesturing, marktoptimalisatie en een betere benutting van energie-assets.

Geïnteresseerd in een kennismakingsgesprek? Bel of mail ons, of vul ons contactformulier in.