Wat is peak shaving?
Peak shaving is een strategie om tijdelijke pieken in elektriciteitsverbruik af te vlakken door op die momenten minder stroom van het elektriciteitsnet af te nemen. Dat gebeurt vaak met tijdelijk opgeslagen energie, bijvoorbeeld uit een batterij, of door verbruik slim aan te sturen.
Door piekbelasting te verminderen dalen vooral de vaste energiekosten, zoals de kosten voor aansluitcapaciteit, en wordt het elektriciteitsnet minder belast.
Peak shaving wordt veel toegepast bij bedrijven met hoog of gelijktijdig verbruik, zoals bij productieprocessen, laadpleinen voor elektrische voertuigen en grootschalige installaties.
Waarom is piekafvlakking belangrijk?
Piekafvlakking speelt een steeds grotere rol in een energiesysteem dat onder druk staat. Hoge gelijktijdige vermogensvragen zorgen niet alleen voor hogere kosten, maar belasten ook het elektriciteitsnet en verminderen de efficiëntie van het energiegebruik.
Door pieken actief te beperken, ontstaat ruimte om energie slimmer, duurzamer en voorspelbaarder in te zetten.
1. Netbelasting verminderen
Piekverbruik zorgt voor een hoge belasting van het elektriciteitsnet, vooral wanneer veel installaties tegelijk vermogen vragen. Dat vergroot de kans op netcongestie en beperkt de ruimte voor nieuwe aansluitingen of uitbreidingen.
Door pieken af te vlakken wordt het net gelijkmatiger belast. De infrastructuur blijft stabieler en er ontstaat meer flexibiliteit binnen de bestaande netcapaciteit.
2. Energiekosten verlagen
Hoge pieken in elektriciteitsverbruik leiden tot hogere energiekosten, met name door kosten voor aansluitcapaciteit en piekafhankelijke tarieven. Hoe hoger de piek, hoe zwaarder de aansluiting en hoe hoger de vaste lasten.
Door piekverbruik te beperken daalt de benodigde aansluitcapaciteit. Dat levert direct lagere structurele energiekosten op, zonder dat het totale energieverbruik hoeft te dalen.
3. Efficiëntere energie-inzet
Zonder piekafvlakking worden energie-assets vaak ingezet op momenten waarop het verbruik al hoog is. Dat leidt tot inefficiënt gebruik van de beschikbare capaciteit en onnodige belasting van het systeem.
Door pieken af te vlakken wordt energie gelijkmatiger over de tijd verdeeld. Eigen opwek, opslag en verbruik worden zo beter op elkaar afgestemd en beschikbare energie wordt effectiever benut.
4. CO₂-uitstoot verminderen
Hoge pieken in elektriciteitsverbruik worden vaak opgevangen met extra, minder efficiënte energieproductie die afhankelijk is van fossiele brandstoffen. Dat leidt tot een hogere CO₂-uitstoot op momenten dat het energiesysteem onder druk staat.
Door pieken af te vlakken neemt de behoefte aan zulke piekproductie af. Het energiesysteem wordt daardoor niet alleen stabieler, maar ook duurzamer ingezet.
Op welke manieren is peak shaving mogelijk?
Peak shaving kan op verschillende manieren worden toegepast, afhankelijk van de technische mogelijkheden van een installatie en de mate van aansturing. In de praktijk lopen deze vormen uiteen van eenvoudige maatregelen tot volledig geautomatiseerde oplossingen.
Peak shaving met batterijen
Energieopslag is een van de meest effectieve manieren om peak shaving toe te passen. Batterijen worden buiten piekmomenten geladen en leveren vermogen op momenten van hoog verbruik.
Zo wordt op piekmomenten minder stroom van het net afgenomen en daalt de maximale vermogensvraag.
Slimme aansturing met een EMS
De meest efficiënte vorm van peak shaving combineert meerdere technieken via een energiemanagementsysteem. Daarbij worden opslag, verbruik en eventueel eigen opwek automatisch op elkaar afgestemd.
Het systeem grijpt alleen in wanneer pieken dreigen en maximaliseert zo het effect, zonder handmatige tussenkomst.
Gedrags- en processturing
Ook zonder extra hardware is peak shaving mogelijk, door processen anders in te richten. Door energie-intensieve activiteiten buiten piekmomenten te plannen, neemt de gelijktijdige belasting af.
Deze vorm is eenvoudig, maar sterk afhankelijk van discipline en voorspelbaarheid.
Wie kunnen er profiteren van piekafvlakking?
Piekafvlakking is toepasbaar in zowel zakelijke als particuliere energie-installaties, maar de schaal, het doel en het effect verschillen.
Bedrijven en organisaties
Peak shaving is vooral interessant voor organisaties met hoog of gelijktijdig elektriciteitsverbruik. Hoe groter en onregelmatiger de vermogenspiek, hoe groter het voordeel van piekafvlakking. In de praktijk profiteren met name:
- bedrijven met productieprocessen die pieken in het verbruik veroorzaken;
- laadpleinen en EV-infrastructuur met gelijktijdig laden;
- bedrijfsverzamelgebouwen en utiliteit met meerdere gebruikers;
- organisaties met een beperkte netaansluiting of congestiebeperkingen;
- bedrijven met zonnepanelen of batterijen die hun assets slimmer willen inzetten.
Huishoudens met een thuisbatterij
Vooral in woningen met zonnepanelen, elektrisch koken, warmtepompen of laadpunten voor elektrische auto’s kunnen vermogenspieken ontstaan. Door een thuisbatterij slim in te zetten, wordt piekverbruik afgevlakt en neemt de afhankelijkheid van het net op piekmomenten af.
Dat zorgt voor een stabieler energieprofiel en een efficiënter gebruik van zelf opgewekte energie. Het financiële voordeel is bij huishoudens doorgaans kleiner dan bij bedrijven, maar de werking van peak shaving is vergelijkbaar.
Smartbox
Smartbox: geautomatiseerde peak shaving voor maximaal voordeel
Effectieve peak shaving vraagt om continue monitoring en directe aansturing van energie-assets. Smartbox combineert eigen software met slimme aansturing van kleine en grote energie-installaties, continu doorontwikkeld door ons R&D-team in Nederland.
Het systeem verbindt verbruik, opwek en energieopslag met realtime data en grijpt alleen in wanneer pieken dreigen. Zo is peak shaving geen handmatige ingreep, maar een structureel onderdeel van slim energiebeheer. Waarom is Smartbox onmisbaar?
- Volledige controle op afstand via het Smartbox Portaal.
- Slimme, geautomatiseerde sturing van alle energie-assets binnen een project.
- Snelle schakeling binnen 20 milliseconden op basis van realtime data.
- Actieve handelsmogelijkheden op EPEX, de onbalansmarkt en andere energiemarkten.
- Integratie met zonnepanelen, laadpleinen, batterijsystemen en windmolens.
Wil je als energiemaatschappij of energie-installateur maximaal rendement behalen voor je klanten? We vertellen je graag alles over de Smartbox en de kansen binnen de markt.